اصلاح واحد پولی کشور زیر ذره بین اقتصادی صبح امروز؛

صفرهای رانده‌شده

انسیه سروش

از زمان رواج اسکناس تاکنون بیش از ۱۳۰ مورد اصلاح واحد پول در حدود یکصد کشور دنیا اجرا شده است. در قرن نوزدهم کشورهایی مانند اتریش، دانمارک، کانادا و… اقدام به تغییر ارزش واحد پول کرده‌اند. در قرن بیستم و بعد از جنگ جهانی اول آلمان و اتریش اقدام به اصلاح واحد پول خود کردند.

برخی کشورها نیز چندین بار اقدام به اصلاح واحد پول کرده‌اند؛ برزیل و صربستان ۶ بار، آرژانتین ۴ بار، ویتنام، آلمان، کنگو و زیمبابوه ۳ بار و بسیاری از کشورها نیز دو بار اقدام به اصلاح واحد پول خود کرده‌اند. برخی کشورها نیز در طول یکسال دوبار اقدام به اصلاح واحد پول کرده‌اند.

در کشور ما نیز در سال ۱۳۱۱(۱۹۳۲ میلادی) واحد پول از تومان (و قران) به ریال (و دینار) تغییر یافت و ارزش آن ۱۰ برابر کاهش یافت.

بعد از آن نیز سخن از تغییر واحد پول ایران، به میان آمد اما فراتر از سخن نرفت اما از سال 1386  ۱۳۸۶ این ایده به‌صورت جدی‌تر بار دیگر مطرح و بحث‌های کارشناسی بسیاری درباره آن درگرفت، ولی به سرانجام نرسید تا اینکه هیأت دولت در جلسه نهم مرداد ۱۳۹۸ به ریاست حسن روحانی رئیس جمهور، لایحه پیشنهادی بانک مرکزی مبنی بر تغییر واحد پول ملی از ریال به تومان و حذف چهار صفر را به تصویب رساند و در نشست علنی روز گذشته مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی لایحه اصلاح ماده (1) قانون پولی و مالی کشور با تصویب ماده واحده این لایحه، به موافقت نمایندگان مجلس رسید.

استفاده از تجارب دیگر کشورها

اقتصاددان و استاد دانشگاه فردوسی مشهد می‌گوید: اتفاقی که در کشور ما در حال وقوع است « رفرم پولی» نام دارد. تجربه این اتفاق را کشورهایی مانند ترکیه که با تورم بالا و سه رقمی مواجه بوده‌اند، داشته‌اند. ما نیز باید از این فرصت استفاده کرده و با توجه به این تجربه‌ها، شرایط لازم برای موفقیت در اصلاح واحد پولی را بررسی و فراهم کنیم.

به گزارش صبح امروز، علی چشمی در گفت‌وگو با خبرنگار این رسانه، می‌افزاید: یکی از پیش‌شرط‌های لازم برای این تغییر، ثبات در اقتصاد و نرخ تورم پایین و ثابت است که متاسفانه شرایط واقعی اقتصاد کشور ما این گونه نیست، به طوری‌که در سه سال 97، 98 و 99 تورم بالای 30 درصد را داشته و خواهیم داشت؛ تصمیم به این تغییر در ابتدای سال 99، درست زمانی است که بی‌ثباتی اقتصادی بالایی در کشور وجود دارد.

وی با اشاره به اینکه زمانی باید این اصلاح واحد پولی صورت گیرد که مطمئن باشیم به کم کردن تعداد بیشتری صفر، نیاز نیست، خاطر نشان می‌کند: هیچ تضمینی وجود ندارد که در چند سال آینده، دوباره نیاز به کم کردن صفرها نداشته باشیم.

چشمی ادامه می‌دهد: این فرآیند، سبب تحمیل هزینه‌هایی برای خانواده‌ها و کسب‌وکارها می‌شود در حالی‌که در شرایط فعلی به دلیل بحران ناشی از بیماری کووید19، کاهش قیمت نفت و بحران‌های ناشی از تحریم‌ها و قطع روابط بین‌المللی، فشار اقتصادی بر روی جامعه زیاد است و به عبارت دیگر، اکنون زمان مناسبی برای اضافه کردن به این هزینه‌ها نیست.

کسب‌وکارها حجم کاری بیشتری در زمینه حسابداری خواهند داشت و هزینه‌های حسابداری به بنگاه‌های اقتصادی و هزینه‌های تغییر در لیست قیمت‌ها به فروشندگان، اضافه خواهد شد. علاوه بر این هزینه‌های محاسباتی نیز به لیست هزینه‌ها اضافه می‌شود و افراد پس از آن با دو نوع ارقام سروکار دارند؛ یک رقم که با آن آشناییت دارند و یک رقم جدید در واحدهای پولی که باید به مرور زمان به آن عادت کنند. هنگامی که در یک جامعه ثبات اقتصادی وجود داشته باشد، این هزینه‌ها کمتر می‌شود اما وقتی ثباتی نباشد ممکن است بعد از چند سال مجددا لازم باشد تا تعدادی صفر کم شود و این‌گونه، دولت هزینه‌های جانبی بیشتری را متحمل می‌شود.

این هزینه‌ها برای بانک‌ها به سبب آموزش نیروهای خود، تغییر در صورت‌های مالی و.. بیشتر است.

در حالت کلی، این هزینه‌ها جزئی است اما در شرایط فعلی که همه کسب‌وکارها بخاطر ویروس کرونا دچار زیان شده‌اند، می‌تواند مهم باشد و نباید به بنگاه‌های اقتصادی تحمیل شود.

چشمی در خصوص تاثیر اصلاح واحد پولی بر تورم ابراز می‌کند: پول، فقط جنبه اسمی و ظاهری دارد و در نقش یک شمارشگر برای نام‌‌گذاری قیمت کالاها است، بنابراین در نرخ تورم تاثیری ندارد و فرقی نمی‌کند که به عنوان مثال، قیمت یک نان را یک تومان جدید یا هزار تومان قدیم بنامیم؛ تورم وقتی ایجاد می‌شود که قیمت اقلام اضافه شود.

وی در رابطه با تاثیر روانی اصلاح واحد پولی بر جامعه، بیان می‌کند: تاثیر این تغییر بر رفتار مردم جامعه زمانی اتفاق می‌افتد که افراد در تشخیص و شناخت موضوعات دچار اشتباه می‌شوند و این رویداد معمولا پیش می‌آید و افراد به پنج نوع اشتباه مرتکب می‌شوند؛ اما در این بحث، این گونه مطرح می‌شود که این تغییر ساختار، سبب  افزایش تقاضای مردم می‌شود که این صحیح نیست و قوه محاسباتی مردم بالاتر از این گونه اشتباهات است. مبنای این اشتباهات رفتاری، عدم قدرت محاسباتی ذهن افراد در پردازش همه اطلاعات است که در این مورد، داده‌های پیچیده‌ای نیست که چنین رویدادی را در پی داشته باشد.

اقتصاددان و استاد دانشگاه فردوسی مشهد اضافه می‌کند: اصلاح پولی بر اقتصاد کلان و نرخ ارز تاثیر خاصی ندارد و آنچه اهمیت دارد ثبات ارزش پول و اقتصاد و ثبات درقیمت‌ها و درواقع کنترل تورم است.

چشمی در پایان می‌گوید: در حال حاضر، زمان مناسبی برای این تغییر نیست؛ هنگامی اصلاح واحد پولی نتیجه مثبت دارد که ثبات اقتصادی بیشترباشد و تضمین‌کننده اقتصاد با ثبات، نظام سیاسی پشتیبان با ثبات اقتصادی است، به همین دلیل شاید این زمان مناسب در آینده‌ای نزدیک نباشد.

image_print
184 پاسخ
  1. Dong Evanoff
    Dong Evanoff گفته:

    Heya i’m for the primary time here. I came across this board and I in finding It really helpful & it helped me out a lot. I hope to provide something back and help others such as you aided me.

    پاسخ
  2. Nell Compau
    Nell Compau گفته:

    Good day very nice web site!! Man .. Beautiful .. Wonderful .. I’ll bookmark your blog and take the feeds additionally? I’m happy to search out so many helpful information right here within the submit, we want develop extra techniques on this regard, thank you for sharing. . . . . .

    پاسخ
  3. Aracelis Glisan
    Aracelis Glisan گفته:

    Wow that was unusual. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to say excellent blog!

    پاسخ
  4. Chance Lorentzen
    Chance Lorentzen گفته:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

    پاسخ
  5. Bok Ketteringham
    Bok Ketteringham گفته:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

    پاسخ
  6. Tera Hohmann
    Tera Hohmann گفته:

    Aw, this was an exceptionally nice post. Spending some time and actual effort to create a great article… but what can I say… I procrastinate a whole lot and don’t seem to get nearly anything done.

    پاسخ
  7. Tressa Kilbourn
    Tressa Kilbourn گفته:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

    پاسخ
  8. Diedra Houis
    Diedra Houis گفته:

    Aw, this was an exceptionally good post. Taking a few minutes and actual effort to produce a great article… but what can I say… I procrastinate a lot and don’t manage to get nearly anything done.

    پاسخ
  9. Cristina Laper
    Cristina Laper گفته:

    Wow that was odd. I just wrote an extremely long comment but after I clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Regardless, just wanted to say excellent blog!

    پاسخ
  10. Antonia Walkling
    Antonia Walkling گفته:

    Wow that was unusual. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyhow, just wanted to say excellent blog!

    پاسخ
  11. Jovan Arledge
    Jovan Arledge گفته:

    Aw, this was an exceptionally good post. Spending some time and actual effort to make a really good article… but what can I say… I procrastinate a whole lot and never seem to get nearly anything done.

    پاسخ
  12. Carl Chamberlian
    Carl Chamberlian گفته:

    Wow that was strange. I just wrote an extremely long comment but after I clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to say excellent blog!

    پاسخ
  13. Benito Buden
    Benito Buden گفته:

    May I just say what a comfort to find someone that truly understands what they’re talking about on the net. You certainly realize how to bring a problem to light and make it important. A lot more people really need to look at this and understand this side of your story. I was surprised you’re not more popular since you definitely have the gift.

    پاسخ
  14. Rory Barthelemy
    Rory Barthelemy گفته:

    Wow that was unusual. I just wrote an incredibly long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to say great blog!

    پاسخ
  15. Mitch Munda
    Mitch Munda گفته:

    Wow that was unusual. I just wrote an really long comment but after I clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Regardless, just wanted to say great blog!

    پاسخ
  16. Briana Lamaitre
    Briana Lamaitre گفته:

    May I just say what a comfort to find someone that truly knows what they are discussing over the internet. You definitely understand how to bring a problem to light and make it important. A lot more people have to read this and understand this side of your story. I can’t believe you aren’t more popular because you surely possess the gift.

    پاسخ
  17. Natashia Halder
    Natashia Halder گفته:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

    پاسخ
  18. wildio
    wildio گفته:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *