«لیلی علوی»؛ دانهای که از دل کویر به گُل نشست؛
فراتر از یک لباس
مهناز اصغری
«آیا میتوان زیبایی را فروخت، در حالی که خود در اوج زیبایی و هنر نباشید؟» لیلی علوی، طراح و مزوندار باسابقه مشهدی، معتقد است هنر، پیش از آنکه محصولی برای مشتری باشد، باید در استایل، رفتار و شخصیت خود هنرمند تجلی یابد!
به گزارش روزنامه «صبح امروز»؛ بقا در بازار، بیش از آنکه به سرمایه مالی وابسته باشد، به مدیریت اعتبار و شناخت روانشناسی تیم بستگی دارد. لیلی علوی، مدیر مزون علوی، تجربهای ۲۳ ساله از کارآفرینی در شرایط اقتصادی متغیر را روایت میکند. او که مسیر خود را از یک خیاطی با حقوق بسیار ناچیز آغاز کرده، اکنون به الگویی در طراحی لباس تبدیل شده است؛ مدیری که معتقد است در دوران بحران، تنها «اعتبار و پیوند انسانی» است که میتواند ساختار یک کسبوکار را حفظ کند. این گفتگو، واکاوی مسیر خودساختگی زنی است که استقلال مالی را با حفظ اصالت هنری و مدیریت هوشمندانه منابع انسانی گره زده است.
وی در ابتدای گفتگو در خصوص معرفی خود بیان کرد: من لیلی علوی هستم؛ فارغالتحصیل رشته الکترونیک که مسیر حرفهای خود را بر پایه تجربه و ارتباط مستقیم با مردم بنا کردهام. با ۲۳ سال تجربه، امروز مدیریت مزونی را بر عهده دارم که تمام مراحل آن، از انتخاب پارچه تا طراحی نهایی، محصول هنر دست خودم است.
مدیر مزون علوی با تاکید بر اینکه «در ابتدا هیچگونه علاقه یا پیشزمینهای در حوزه خیاطی نداشتم» ادامه داد: مادرم همواره اصرار داشت که برای یادگیری این هنرخیاطی در کلاسها ثبتنام کنم، اما در آن دوران با رویکردی متفاوت به این موضوع نگاه میکردم و معتقد بودم وقتی تخصص مهندسی دارم، صرف وقت برای چنین هنرهایی منطقی نیست. با این حال، مسیر حرفهای من از سال ۸۳ آغاز شد؛ زمانی که با وجود داشتن نوزاد شیرخوار و به دلیل نیاز مالی شدید، ورود به بازار کار را آغاز کردم. من معتقدم «نیاز» بزرگترین محرک برای پیشرفت و بقاست؛ چراکه اگر انسان نیاز روحی، جسمی یا معیشتی نداشته باشد، انگیزهای برای حرکت و عبور از مرزهای راحتی خود نخواهد داشت.
تابوشکنی و ایستادگی در برابر تعصبات قدیمی
وی مطرح کرد: آغاز کار من با چالشهای دوچندان همراه بود؛ از یک سو مسئولیت سنگین مادر بودن و مراقبت از فرزندم که با سختی پیش میرفت؛ و از سوی دیگر، نبود هیچگونه حمایت یا پشتیبانی. چه بسا که در آن دوران، به جای حمایت، با مخالفتهایی نیز روبرو بودم. اما همین فشارها بود که در مدت قریب به دو سال من را از یک خیاط با حقوق بسیار ناچیز به مرحلهای رساند که توانستم در سال ۸۵، کسبوکار مستقل خود را بنا کنم.
این طراح لباس مشهدی افزود: مسیر من نه با حمایتهای خانوادگی، بلکه با تابوشکنی و ایستادگی در برابر تعصبات قدیمی ساخته شد. در محیطی که استقلال مالی زنان پذیرفته نبود، من بدون پشتوانه و از نقطهای پایینتر از صفر شروع کردم. بسیاری در سالهای نخست، مسیر مرا باور نداشتند و تنها زمانی به باور رسیدند که به نتیجه و استقلال رسیدم. برای من، این خودساختگی، لذتی وصفناپذیر دارد؛ درست مانند دانهای که در دل کویر، بدون آب و علف، به گل نشسته است. آموختهام که برای رسیدن، نباید به دنبال بهانهی حمایت بود؛ همین که بهتنهایی این مسیر پرفراز و نشیب را پیمودهام، ارزشمندترین دستاورد من است.
وی در خصوص نخستین تجربه های خلق یک طراحی لباس بیان کرد: من با نخستین تجربههای دوختودوز، پی بردم که خلق یک اثر هنری و مشاهده استفاده دیگران از آن، چه لذت وصفناپذیری دارد. این تجربه دریچهای نو به روی من گشود. چراکه میل به خلق کردن، موهبتی الهی در وجود انسان است؛ همانگونه که خداوند از خلق مخلوقاتش خشنود است، من نیز نسبت به لباسهایی که طراحی و اجرا میکنم، چنین احساسی دارم. این آثار برای من صرفاً یک کالا نیستند، بلکه همچون فرزندانم هستند؛ بهگونهای که هنگام پرو لباس توسط مشتری، بیش از اطرافیان او ذوقزده میشوم. مشاهده اینکه اثر هنری من میتواند باعث افزایش اعتمادبهنفس و رضایت یک بانو شود، بزرگترین محرک و انگیزه من در این مسیر است.
«تکدوزی»؛ ارزشی که نادیده گرفته میشود
این کارآفرینِ حوزه مد در خصوص چالش های این حرفه ابراز کرد: برخلاف تصور رایج که مزونداری را شغلی ساده و پرزرقوبرق میدانند، این حرفه با چالشهای پیچیده و دغدغههای شبانهروزی گره خورده است. تفاوت کار من در این است که هر اثر را از طراحی و الگوکشی تا دوخت نهایی با سلیقه و نیاز اختصاصی مشتری پیش میبرم. همین استقلال شغلی که برخی آن را مزیتی بزرگ میدانند، گاه به بهای از دست رفتن مرز میان کار و زندگی تمام میشود؛ بهگونهای که بعضا تا لحظه پایان مراسم و عمدتا تا لحظه کسب اطمینان از رضایت مشتری، مسئولیت تمام اتفاقات احتمالی، از خرابی زیپ تا اصلاحات لحظه آخری را مستقیماً بر عهده دارم.
وی با گلایه مطرح کرد: متأسفانه در ایران، ارزش طراحی اختصاصی و فرآیند دقیق «تکدوزی» بهدرستی درک نمیشود و گاهی با کالاهای آماده و تولید انبوه بازار مقایسه میشویم. هرچند مشتریان من کسانی هستند که فراتر از سلیقههای کلیشهای بازار، به دنبال تمایز میگردند. با این حال، تعهد من تا آخرین لحظه ادامه دارد، چرا که بخشی از رویدادهای مهم زندگی مشتریانم محسوب میشوند.
لیلی علوی گفت: اگر بخواهم از پشیمانی بگویم، باید بگویم این مسیر همواره با روزهای دشوار و لحظات ناامیدی نیز همراه بوده است؛ درست مانند تجربه مادری که سختیهای بزرگ شدن فرزندش را تحمل میکند، اما با دیدن رشد و بالندگی او، تمام آن رنجها را فراموش میکند. در این حرفه نیز، لذت رسیدن به هدف و تکمیل یک اثر، تمام سختیها را جبران میکند.
وی با تاکید بر اینه «یکی از ویژگیهای کار من این است که از انتخاب پارچه تا طراحی و دوخت نهایی، همه مراحل را خودم انجام میدهم و این را نقطه قوت اصلیام میدانم» ادامه داد: البته در این مسیر بارها پیش آمده که برای طرحی زمان و انرژی زیادی صرف کردهام، اما در مقطعی آنگونه که باید دیده نشده است. با این حال، تجربه به من آموخته هر لباسی در نهایت مخاطب خود را پیدا میکند؛ چهبسا طرحی که مدتها بدون مشتری مانده، بعدها دقیقاً مورد توجه کسی قرار گرفته که با اشتیاق آن را انتخاب کرده است. همین بازخوردها و رضایتی که پس از استفاده از لباس دریافت میکنم، برایم نشانه ارزشمندی ماندگاری و اصالت کار است.
تجلی هنر در تمام ابعاد زندگی
این پیشگامِ صنعت طراحی لباس در مشهد درباره چالشهای مالی و مدیریت تیم خود گفت: حقیقت این است که مسیر همواره هموار نبوده؛ بارها پیش آمده که درآمدها کفاف اجاره یا حقوق پرسنل را نمیداد. اما در این دوران، آنچه گرهگشای کار من بود، “اعتبار” و “همدلی” بود که در طول سالها میان من و تیمم شکل گرفته است. پرسنل من، چه در مزون و چه در کارگاه، با من به واسطه پول نماندهاند، بلکه به دلیل رفاقتی که داریم، در روزهای سخت کنارم ایستادهاند. من در مواقع بحرانی، از اعتبار و اعتمادی که کسب کردهام خرج میکنم؛ اعتمادی که باعث میشود آنها بدانند در روزهای سختی و نبود درآمد، من با تمام وجود دلسوزشان هستم و آنها نیز صادقانه با من همدلی میکنند.
مدیر مزون علوی در پاسخ به پرسشی مبنی بر راهنمایی زنان مشتاق به این حرفه گفت: توصیه من به زنانی که تازه در این مسیر قرار گرفتهاند، این است که همواره منتظر چالشها و شکستها باشید، و بدانید که هربار زمین خوردید، قرار نیست کسی شما را بلند کند؛ اما هر بار که دوباره با سختی و به تنهایی ایستادید بدانید این اتفاق «بزرگترین پیروزی شماست». چراکه میتوانید ادعا کنید که خودتان هستید و بی شک موفقیتهایتان بنام شما ثبت میشوند؛ اما این مهم را هم مدنظر داشته باشید که ادعای بزرگ شدن نکنید، زیرا شکست همیشه در کمین و چالشها در راه هستند.
وی در پایان بندی صحبتهای خود با تاکید بر اینکه «برای من، شغل تنها یک امر اقتصادی نیست، بلکه تجلی هنر در تمام ابعاد زندگی است» عنوان کرد: معتقدم یک طراح یا مزوندار، پیش از آنکه زیبایی را به دیگران بفروشد، باید آن زیبایی را در خود، در استایل، در رفتار و حتی در جزئیترین رفتارهای شخصیاش تجلی بخشد. من همواره بر این باور هستم که ظاهر و استایل ما، بازتابدهنده شخصیت و تخصص ماست؛ اگر هنرمندی بخواهد زیبایی را به مشتری تقدیم کند، ابتدا باید خود به آن زیبایی و آراستگی شایسته پایبند باشد. در واقع، من معتقدم هنر واقعی زمانی است که در تمام جزئیات، از نحوه پوشش گرفته تا تناسب اکسسوریها با موقعیت، به چشم بیاید و نشان دهد که طراح، خود نیز نمادی از آن زیبایی است که عرضه میکند.
شایان ذکر است مزون علوی واقع در مشهد، حدفاصل وکیلآباد ۱۸ و ۲۰، پذیرای مشتریان خود است. برای اطلاعات بیشتر نیز میتوانید به صفحه اینستاگرام «mezon_lili_alavi» مراجعه کنید.
