حاشیه‌نشینی سینمای ورزشی 

/38 دیدگاه /در , , /توسط

احمد صبریان

ورزش و سینما همواره از موضوعات مورد علاقه جامعه ایران بوده است و همگامی این دو، گاه برای آن گروه از ورزش دوستان که به دیدن فیلم‍‌های سینمایی نیز دلبستگی دارند، آثار جذابی را روانه پرده نقره‌ای کرده است. کارگردانان سینمای ایران نیزهمانند مسیری که سینمای جهان غرب طی می‌کند، آثار مختلفی را درباره ورزش‌های محبوب ایران ساخته که گاه مورد استقبال مخاطبان نیز قرار گرفته‌اند. البته فیلمسازان در بسیاری از آثار سینمای تجاری ایران، ورزش را نه به عنوان موضوع اصلی، بلکه به عنوان ژانری جذاب برای تماشاگران در نظر گرفته‌اند. تاثیرگذاری فوتبال در جامعه ایران بیش از هر ورزش دیگری است و شاید به همین خاطر، مهم ترین تبعیض ژانر سینمای ورزشی، محدودشدن شدید به آن فوتبال است.

حضور کمرنگ تولیدات ورزشی در سبد سینمای ایران

هالیوود به عنوان سینمایی تاثیرگذار، فیلم‌های ورزشی بسیاری چون «گاو خشمگین»، «علی»،«محبوب میلیون دلاری»، «مرد سیندرلایی»، «راکی»، «کشتی‌گیر»،«ارابه‌های آتش»،«شتاب»،«بیلیارد باز»،«مشتزن»،«نقطه کور» ،« وقتی ما پادشاه بودیم»،« سرزمین رویاها »، «شکارگاه روباه »،« مبارز»، «غرور یانکی‌ها»،«فرار به سوی پیروزی»، «در جستجوی اریک»، « شائولین»،«مارادونا»،«رونالدو»،«نابغه ای به اسم زیدان» و… را تولید و در عرصه‌ای گسترده اکران جهانی کرده است. در حالی که در سینمای ایران، تولیدات ورزشی هم کم شمار است و هم به سبب فراز و نشیب‌های اکران، چندان دیده نشده‌اند. برخی از این فیلم‌ها همچون «آفساید» یا به نمایش عمومی در نیامده‌اند یا به سبب برخی محدودیت‌ها، کارگردانان عطای ساخت این گونه فیلم‌ها را به لقایش بخشیده‌اند. «مسافر» زنده یاد عباس کیارستمی، «یاس های وحشی» و «شیرهای جوان» محسن محسنی نسب، «فوتبالیست‌ها» علی اکبر ثقفی با بازی علی پروین وحمید استیلی ،«خط پایان» و«دیوار» محمد علی طالبی، «مثلث آبی» هادی صابر با نقش آفرینی جواد زرینچه ،«سرعت» محمد حسین لطیفی، «آفساید»جعفر پناهی، مستند «آبی به رنگ آسمان» امیر رفیعی ،«صعود» فریدون جیرانی،«چپ دست»آرش معیریان،«انتهای خیابان هشتم» علیرضا امینی،«زاپاس» برزو نیک نژاد، «عرق سرد»سهیل بیرقی،«تختی» بهرام توکلی، «سونامی» میلاد صدرعاملی، مستند«صفر تا سکو» سحرمصیبی، «یادم تو را فراموش» علی عطشانی، «ازدواج غیابی» کاظم معصومی، مستند«من ناصر حجازی هستم »زنده یاد نیما طباطبایی و… از جمله آثاری هستند که که به گونه‌ای مستقیم و بی واسطه یا غیر مستقیم به ورزش پرداخته‌اند، در کارنامه سینمای ورزشی ایران فهرست شده‍اند که در مقایسه با تولیدات سینمایی در ژانرهای مختلف، سهم ناچیزی را به خود اختصاص می‌دهند .

نگاه سطحی فیلم نامه نویسان و تهیه‌کنندگان به سینمای ورزشی

لزوم صرف هزینه زیاد برای ساخت، استفاده از جلوه‌های ویژه تصویری، استفاده از هنروران که نیازمند صرف انرژی زیاد از سوی کارگردان است، باعث شده شمار فیلم‌های ورزشی اندک باشد. از طرفی برخی فیلمسازان تصور می‌کنند پرداختن به ورزش، از ارزش هنری فیلمشان می‌کاهد در حالی که اگر یک فیلم ورزشی با تکنیک بالا، موضوع جذاب، فیلم نامه منسجم و بازیگران چهره و حرفه‌ای تولید شود، مورد توجه تماشاگران قرار می‌گیرد. فیلم‌های “آفساید”، «سونامی»، «عرق سرد»، «تختی» و «صفرتا سکو» گواه خوبی برای این ادعا هستند. به جرات می‌توان گفت یکی از دلایل مهم فاصله گرفتن فیلمسازان ایرانی از ساخت فیلم‌های ورزشی، نگاه سطحی برخی فیلم نامه نویسان و تهیه کنندگان به ورزش است. در عرصه سینمای جهان، اغلب فیلم‌های ورزشی آثاری گیشه‌پسند هستند، درحالی که به نظر می‌رسد کارگردانان بین ساخت فیلم‌های تجاری ورزشی مردد هستند. زنده یاد کیارستمی فیلمسازی ورزش‌دوست بود و در فیلم “مسافر” از دو کودک می‌گوید که برای دیدن فوتبال به تهران می‌آیند. ناصر تقوایی هم فوتبال را با جزئیات پیگیری می‌کند و می‌توان او را فردی صاحب دیدگاه در مورد فوتبال دانست، اما وقتی می‌خواهد هنگام صعود تیم ملی ایران به جام جهانی فیلمی درباره فوتبال بسازد حمایت نمی‌شود و پروژه‌اش راه به جایی نمی‌برد. انگار سرنوشت نه‌چندان خوشایند کارگردانان صاحب سبک که سراغ فیلم ورزشی رفته‌اند، باعث شده دیگر فیلمسازان نیزعلاقه به حضور در این عرصه نداشته باشند.

بی‌اعتنایی سینمای ایران به چهره‌های ورزشی 

مشکل اصلی فیلم‌های ورزشی، فقدان نگاه جدی فیلمسازان به این عرصه و بی‌اعتنایی به چهره‌های ورزشی است. اغلب فیلمسازهای ایرانی نگاه جدی به چهره‌های ورزشی ندارند. یکبار هم که قرار بود به طور جدی به ورزش پرداخته شود و زنده یاد علی حاتمی “تختی” را بر اساس زندگی جهان پهلوان تختی جلوی دوربین ببرد، این پروژه به سبب درگذشت وی ناتمام و بلاتکلیف ماند. در این سال‌ها فیلمساز صاحب سبکی نیز پشت دوربین نرفته است تا به ذهنیات یک ورزشکار نزدیک شود و ورزش بیشتر محملی برای کسب سود بوده است. “فرار به سوی پیروزی” گرچه فیلمی کامل نیست، اما با استفاده از چهره‌های ورزشی مثل« پله» و« بابی مور» در گیشه به توفیق رسید. “گاو خشمگین”، “علی” و “محبوب میلیون دلاری” نیز از نمونه‌های موفق این جریان‎اند. اما در سینمای ایران چنین نمونه‌هایی وجود ندارد. چون نه در جذب مردم نه منتقدان و مخاطبان خاص موفق‌اند. از آن جا که بسیاری از چهره‌های ورزشی نماد یک فرهنگ و ملت هستند، ارائه تصویری واقعی از آنها می‌تواند برای نسل جدید جذاب باشد. «تختی» زنده یاد علی حاتمی از این دست فیلم‌ها بود که اگر ساخته می‌شد تصویری واقعی از این قهرمان را به نمایش می‌گذاشت. چون حاتمی هم دغدغه تاریخ داشت، هم به فرهنگ ایرانی علاقمند بود و هم ورزش را می‌شناخت. بی شک تصویری که او از تختی ارایه می‌کرد، بخشی از واقعیت پنهان مانده درباره وی را روشن می‌کرد. در میان ورزشکاران ایرانی چهره‌های زیادی هستند که می‌توان درباره‌شان فیلم ساخت، اما سینما به آنها بی‌اعتناست در حالی که رونمایی از این چهره‌ها در سینما می‌تواند برای همه نسل‌ها جذاب باشد.

نگاه اسطوره‌ای به قهرمانان ورزشی محدودیت می آورد

شاید یکی از مهم‌ترین مشکل فیلم‌های ورزشی در سینمای ایران را، باید دوری از واقعگرایی و نگاه اسطوره‌ای به قهرمانان ورزشی دانست. در اغلب نمونه‌های موفق فیلم‌های ورزشی در سینمای جهان، بخش‌های مختلف زندگی یک ورزشکارروایت می‌شود. از جمله سقوط یک ورزشکار، مشکلات او در زندگی شخصی، بحران‌های اخلاقی و مسائلی از این دست که اتفاقا برای تماشاگر جذابیت دراماتیک نیز دارد. اما اگر کارگردانان ما بخواهند درباره قهرمانان ورزشی کشور فیلم بسازند باید آنها را اسطوره‌ای و مثبت نشان ‌دهند . بالطبع چون باید اسطوره‌ها را ستایش ‌و ازنقد آن ها پرهیز کرد، نمی‌توان فیلی متکی بر مستندات و مبتنی بر واقعیات ساخت .با توجه به نگاه اسطوره‌ای ما ایرانی‌ها فیلم‌های ورزشی درباره زندگی قهرمانان محبوبمان باید شمایل ویژه قهرمانان را کامل کنند. در چنین فضایی قابل پیش‌بینی است فیلم “جهان پهلوان تختی” بهروز افخمی و «تختی» بهرام توکلی که نگاه خاکستری به تختی دارد با اقبال مواجه نشود و نظر مساعد تماشاگران و منتقدان را جلب نکند. هر چند تاکنون در سینمای ایران فیلم ورزشی خوب ساخته نشده است. بی گمان اگر در سینمای ایران یک درام ورزشی با نگاهی واقعگرایانه و به دور از جانبداری و ساخته شود، ماندگار خواهد شد. بی تردیدبا ساز و کارهای مناسب نظیر کاستن محدودیت فیلمسازان در به تصویر کشیدن زندگی ورزشکاران از سوی دست اندرکاران سینمایی کشور، نگارش فیلمنامه‌های جذاب و مبتنی بر واقعیات و مستندات، بهره گرفتن از بازیگران چهره و فراهم کردن زمینه مناسب برای اکران داخلی و جهانی می‌توان امید داشت کارگردان‌های شاخص سینمای ایران به ساخت فیلم ورزشی ترغیب شوند.

image_print
38 پاسخ
  2. winpot
    winpot گفته:

    excellent put up, very informative. I wonder why the other experts of this sector do not realize this. You must continue your writing. I am sure, you’ve a great readers’ base already!

    پاسخ
  3. 日本 av
    日本 av گفته:

    I am really loving the theme/design of your weblog. Do you ever run into any web browser compatibility problems? A number of my blog readers have complained about my website not working correctly in Explorer but looks great in Opera. Do you have any tips to help fix this issue?

    پاسخ
  9. winhq
    winhq گفته:

    Hi there i am kavin, its my first time to commenting anyplace, when i read this piece of writing i thought i could also create comment due to this brilliant paragraph.

    پاسخ
  12. 龙腾体育世界杯买球
    龙腾体育世界杯买球 گفته:

    Woah! I’m really loving the template/theme of this blog. It’s simple, yet effective. A lot of times it’s hard to get that “perfect balance” between usability and visual appearance. I must say you have done a great job with this. Additionally, the blog loads extremely fast for me on Opera. Excellent Blog!

    پاسخ
  18. KK登录入口
    KK登录入口 گفته:

    Hi! Quick question that’s totally off topic. Do you know how to make your site mobile friendly? My site looks weird when browsing from my apple iphone. I’m trying to find a theme or plugin that might be able to resolve this problem. If you have any recommendations, please share. Appreciate it!

    پاسخ
  19. 米乐体育投注技巧
    米乐体育投注技巧 گفته:

    Hello would you mind letting me know which hosting company you’re working with? I’ve loaded your blog in 3 different web browsers and I must say this blog loads a lot faster then most. Can you suggest a good hosting provider at a fair price? Thanks, I appreciate it!

    پاسخ
  26. Kristie Plesant
    Kristie Plesant گفته:

    hello there and thank you for your info – I’ve definitely picked up anything new from right here. I did however expertise several technical points using this website, as I experienced to reload the website lots of times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your hosting is OK? Not that I’m complaining, but slow loading instances times will often affect your placement in google and can damage your quality score if ads and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to my e-mail and can look out for a lot more of your respective exciting content. Make sure you update this again very soon.

    پاسخ
  27. Preston Samela
    Preston Samela گفته:

    This design is spectacular! You definitely know how to keep a reader amused. Between your wit and your videos, I was almost moved to start my own blog (well, almost…HaHa!) Great job. I really loved what you had to say, and more than that, how you presented it. Too cool!

    پاسخ
  28. Will Fay
    Will Fay گفته:

    Hello there! I could have sworn I’ve been to this site before but after checking through some of the post I realized it’s new to me. Anyways, I’m definitely glad I found it and I’ll be bookmarking and checking back often!

    پاسخ
  32. Colby Bubak
    Colby Bubak گفته:

    I loved as much as you will receive carried out right here. The sketch is attractive, your authored material stylish. nonetheless, you command get got an impatience over that you wish be delivering the following. unwell unquestionably come further formerly again since exactly the same nearly a lot often inside case you shield this hike.

    پاسخ
  34. Theodore Nettle
    Theodore Nettle گفته:

    Greetings from Los angeles! I’m bored at work so I decided to browse your blog on my iphone during lunch break. I enjoy the info you provide here and can’t wait to take a look when I get home. I’m surprised at how quick your blog loaded on my cell phone .. I’m not even using WIFI, just 3G .. Anyways, awesome site!

    پاسخ
  35. Venus Klimavicius
    Venus Klimavicius گفته:

    Definitely imagine that that you stated. Your favorite reason appeared to be on the net the simplest factor to be mindful of. I say to you, I definitely get irked while other people think about issues that they plainly don’t recognize about. You controlled to hit the nail upon the top as smartly as outlined out the entire thing without having side-effects , people can take a signal. Will likely be back to get more. Thank you

    پاسخ
  38. Josue Banther
    Josue Banther گفته:

    After I initially left a comment I appear to have clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on whenever a comment is added I get 4 emails with the exact same comment. There has to be a way you are able to remove me from that service? Cheers!

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *