کاوش در مبانی اخلاق

/15 دیدگاه /در /توسط

در ابتدای دوران مدرن نگاه به اخلاق از دو منظر کلی مورد توجه قرار گرفت:

  1. از نگاه راسیونالیست‌ها (عقل‌گرایان) که معتقد بودند تنها عقل است که می‌تواند فارغ از تلاتوف عواطف و امیال، با خونسردی و بدون داشتن منافع متغیرِ ناشی از خواهش، نیک و بد واقعی و دائمی امور را بسنجند و به نزدیکی به یکی و دوری از دیگری به صورتی قطعی و دائم فتوا دهد.
  2. حامیان قانون طبیعی چون پوفندورف و گروتیوس که نظام اخلاقی را امری عینی و واحد می‌دانستند که در قانون طبیعت یا قانون جماعات بشری نهفته است و پیروی از آن به این جهت لازم است که تخلف از آن به معنای ستیز با نظام طبیعت است.

نگاه تجربی (دسته دوم) با تأمل در احوال طبیعی بشر نشان می‌داد که اگر عاطفه و خواهش و میل مفروغ باشد، اصلا عملی وقوع نمی‌یابد؛ و اگر آدمی چیزی را خوب می‌داند پیش از هر چیز به واسطه این است که تمایلی و رغبتی به آن دارد؛ یعنی چیزی که از اوصاف عقل نیست. عقل می‌تواند به کشف روابط میان امور از جمله صدق و کذب گزاره‌ها توفیق یابد اما انگیزاندن بر کاری یا خوش و ناخوش آمدن به کلی از حیطه او بیرون است. با تأمل در احوال و اطوار واقعی آدمیان، تصور این دشوار نیست که اگر کسی عقل کل باشد اما از هرگونه تمایل و تهییجی به دور و برکنار بماند، اصلا دست به عملی نمی‌برد؛ لذا بد و خوب هم برای او علی السویه بلکه بی‌معنا است.

اما میان تجربه‌گرایان که اصول اخلاقی را به امیال و نیازها و احساسات مرتبط می‌دانستند هم شقاق افتاد.

دسته اول: هابز و ماندویل خود دوستی و حب ذات را یگانه منشاء اخلاق دانستند. یعنی اساس اخلاق بر تمایلات فردی استوار است. این ایده که منشاء اخلاق خوددوستی نه دیگردوستی از منظر تجربه انسان‌شناختی و روانشناختی پشتوانه‌ای نیرومند داشت اما به گمان مترجم(مرتضی مردی‌ها) بسیاری ایده فوق را بیش از آنکه غلط بدانند خطرناک می‌دانستند.

دسته دوم: شافتسبری و هاچسون حس اخلاقی را حسی دانستند که در کنار حواس دیگر ناظر به دیگر دوستی و راهنمای اخلاق است. شافتسبری گفت همان طور که ما از دیدن یک منظره زیبا بدون محاسبه واکنشی مشعر بر درک زیبایی از خود بروز می‌دهیم در مواجهه با عمل اخلاقی نیز حسی باید باشد تا فارغ از هر محاسبه خوبی آن را ببیند و اذعان کند. هاچسون نیز گفت حس اخلاقی مانند هر حس دیگری چون بینایی و شنوایی است با این تفاوت که در درون ما است و نسبت به موضوعات خود همچون حواس بیرونی عمل می‌کند.

نقدی که بر این نظر وارد شده این است که در حالی که آدمیان به واسطه حواس بیرونی عموما بینا و شنوا هستند چرا توسط این حس اخلاقی عموما فضیلتمند نیستند؟

ادامه دارد…

با نگاهی به کتاب «کاوش در مبانی اخلاق» نوشته: دیوید هیوم و ترجمه مرتضی مردی‌ها

چکیده نویسی و برداشت از: نوید موسوی

image_print
15 پاسخ
  1. RobertHop
    RobertHop گفته:

    Арматура диаметром 32 мм, изготовленная из стали марки А500С, является одним из самых востребованных видов металлопроката в строительстве. Она применяется при возведении фундаментов, армировании стен и перемычек. https://armatura32.ru

    پاسخ
  4. b2xbet
    b2xbet گفته:

    I was pretty pleased to find this page. I want to to thank you for ones time for this particularly wonderful read!! I definitely liked every bit of it and i also have you bookmarked to check out new stuff on your web site.

    پاسخ
  5. av 在线
    av 在线 گفته:

    Just desire to say your article is as amazing. The clarity on your put up is just great and that i can assume you’re knowledgeable in this subject. Fine with your permission allow me to seize your RSS feed to stay up to date with imminent post. Thank you 1,000,000 and please keep up the rewarding work.

    پاسخ
  8. CH加密中心学院
    CH加密中心学院 گفته:

    从组织形态分析，Cryptify Hub属于典型的“社群型品牌”——以社区为核心凝聚力，以“学院”为品牌标识，而非实体教育机构。它不提供标准化课程，不颁发认证证书，也没有固定的师资团队。其运营依赖社群成员的活跃度和志愿者式的维护。用户可以免费加入，获取工具链接和社群讨论内容。但民间组织的天然局限性（信息未经权威审核）需要用户自行警惕。

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *