بررسی اهمیت حفظ ارزش پول ملی از دیدگاه صاحبنظران؛

مرگ خاموش اقتصاد

مهناز اصغری

به گفته صاحبنظران حوزه اقتصادی تضعیف ارزش پول ملی نماد مرگ خاموش اقتصاد هر کشور است و در مقابل تقویت پول ملی سیاستی کلیدی در هر اقتصاد به شمار می‌آید.

به گزارش روزنامه «صبح امروز» در تعریف ابتدایی از ارزش پول ملی با دو معنی روبرو هستیم. یکی از منظر مسائل داخلی و ارزش دارایی‌های بانک مرکزی است که به پشتوانه پول‌های چاپ شده اشاره دارد و دیگری از جهت نرخ برابری پول ملی با ارزهای خارجی است.

به عبارتی ارزش پول هم معنای جهانی دارد و هم داخلی؛ در حوزه داخلی حفظ ارزش پول یعنی، پول شما چقدر می‌ارزد و شما در ازای پولتان چه چیزهایی می‌توانید دریافت کنید. اما یک سوال کلیدی وجود دارد. آیا میزان کالاهایی که در سال جاری با آن مبلغ می‌توانید خریداری کنید برابر با همان میزان کالا در سال‌های قبل است؟ در مورد این پرسش، پاسخ منفی بدان معناست که ارزش پول کاسته شده است! معنای جهانی ارزش پول نیز بر حسب ارزهای دیگر سنجیده و بیان می‌شود.

آنچه از شواهد امر پیداست این است که در دوره‌ای که همه کشورها در تلاش هستند تا ارزش پول ملي خود را حفظ کنند و به آن قدرت دهند، متاسفانه در کشور ما اين موضوع بالعکس انجام شده و تا مي‌توانستيم از ارزش آن کاسته‌ايم.

به گفته کارشناسان مشخصا در حوالی دو دهه اخیر به خصوص در دو سال گذشته ارزش پول ملي کشورمان به شدت کاهش يافته است. البته بسیاری معتقدند در چند سال اخير تحريم‌ها يکي از عوامل تاثيرگذار در کاهش ميزان ارزش پول ملي کشور است.

حفظ ارزش پول ملی از نکات کلیدی اقتصاد هر کشوری است و تاکنون نیز نمایندگان مجلس بارها تاکید کردند که دولت حفظ ارزش پول ملی و نظارت بر بازارها را در فرصت باقی مانده در دستور کار قرار دهد.

نرخ تورم از اوایل دهه ۵۰ تاکنون به جز دو سه سال، همیشه دو رقمی بوده که این هم ناشی از بار مالی تکفل دولت‌ها و استقراض از بانک مرکزی بوده است

ظاهری: طراح تحریم‌ها علیه ایران به دنبال هوشمند کردن تحریم‌ها بود و الان هم اقتصاد ما حالت شرطی پیدا کرده است و مهم ترین مانع تولید نیز مه آلود بودن مسیر اقتصاد و رویکرد وابستگی به مذاکرات است

براتی: اگر اقتصاد کشور وابسته به صادرات باشد، کمبود ارز به وجود می آید و تشدید تقاضا و به تبع افزایش‌های نرخ ارز را به همراه دارد که نهایتا به کاهش‌های شدید ارزش پول ملی منجر میگردد. اینکه گفته می‌شود ارزش پول ملی به قدرت اقتصادی کشورها بسته است، دقیقا به همین معنی است

 

 

دو عامل رشد نقدینگی

یک اقتصاددان برجسته که در یک برنامه رادیویی سخن می‌گفت در مورد موضوع «کاهش ارزش پول ملی؛ حاصل تحریم‌ها یا ناکارآمدی مدیریتی» گفت: مهم‌ترین علت کاهش ارزش پول ملی از نظر فنی در تفاضل رشد نقدینگی با رشد اقتصادی است. در واقع مسئله اصلی در اقتصاد ایران افزایش نقدینگی و رشد پایین اقتصادی است.

سعید لیلاز ادامه داد: به عنوان دو عامل رشد نقدینگی می‌توان به کسری بودجه دولت و فساد در شبکه بانکی (ناترازی منابع بانکی) اشاره کرد.

وی افزود: کاهش درآمدهای ارزی و ریالی دولت در سه سال اخیر از یک طرف و هزینه‌های دولت در حمایت از طبقات محروم نیز از طرف دیگر دست به دست هم داده و نرخ تورم را به بالاترین حد ممکن رسانده است.

این مدرس دانشگاه نقش تحریم‌ها را در کاهش رشد اقتصادی، کاهش ارزش پول ملی و افزایش تورم بسیار پررنگ دانست و گفت: نرخ تورم در سال‌های ۹۵ و ۹۶ تک رقمی بود اما از سال ۹۷ به بعد به دلیل کاهش شدید درآمدهای ارزی دولت ناشی از تحریم‌ها تورم افزایش یافت.

ناکارآمدی مدیریتی

لیلاز با اشاره به اینکه «اقتصاد ایران قبل از شروع تحریم‌ها و کرونا از یک ناترازی وحشتناک مزمن تاریخی در حوزه تورم رنج می‌برد» مطرح کرد: نرخ تورم از اوایل دهه ۵۰ تاکنون به جز دو سه سال، همیشه دو رقمی بوده که این هم ناشی از بار مالی تکفل دولت‌ها و استقراض از بانک مرکزی بوده است. بنابراین ناکارآمدی مدیریتی در این زمینه دخیل است.

این اقتصاددان افزود: البته این ناکارآمدی را نمی‌توان فقط محصور در دولت دانست، چون وقتی قوه مقننه دائماً وظایف سنگینی را بر دوش دولت می‌گذارد بازتاب آن هم در حوزه نقدینگی نمایان می‌شود.

سعید لیلاز به گفته خودش اعتقاد چندانی به استقلال بانک مرکزی ندارد چراکه طبق قانون اساسی، تنها حوزه‌ای که دولت می‌تواند در آن دخالت کند اقتصاد است و اگر بانک مرکزی هم مستقل باشد عملاً نمی‌توان کاری انجام داد و دولت، دیگر کنترلی بر اقتصاد نخواهد داشت.

حفظ ارزش پولی ملی نیازمند اقتدار بانک مرکزی

در ادامه این برنامه رادیویی یک کارشناس اقتصاد راهبردی با اشاره به اینکه «بحث ارزش پولی ملی و نرخ ارز از مهم‌ترین مسائل اقتصاد ایران است» گفت: موضوع ارز یک موضوع کاملاً تخصصی است. از سال ۱۹۷۱ به بعد که نظام ارزی دنیا از حالت ثابت به شناور تغییر کرد کشورهای پیشرفته هم تعیین نرخ ارز را به بازار عمیق رقابتی که توان کشف نرخ داشته باشد، سپردند.

ارسلان ظاهری ادامه داد: حفظ ارزش پولی ملی نیازمند اقتدار بانک مرکزی است. علت رشد نقدینگی، کسری بودجه دولت نیست بلکه این بانک‌های خصوصی هستند که نقش اصلی را در رشد پایه پولی ایفا می‌کنند.

وی در بخشی از صحبت‌های خود در پاسخ به این سوال که «اگر تحریم‌ها برداشته شوند، ارزش پول ملی افزایش خواهد یافت یا خیر؟» بیان کرد: طراح تحریم‌ها علیه ایران به دنبال هوشمند کردن تحریم‌ها بود و الان هم اقتصاد ما حالت شرطی پیدا کرده است و مهم‌ترین مانع تولید نیز مه آلود بودن مسیر اقتصاد و رویکرد وابستگی به مذاکرات است.

این کارشناس اقتصاد راهبردی در پایان تصریح کرد: محاسبات نشان می‌دهد که صادرکنندگان غیرنفتی فقط در سال ۱۳۹۸، حدود ۲۱۰ هزار میلیارد از محل جهش نرخ ارز، رانت ریالی بردند که این رقم در قالب تورم از جیب مردم رفته است.

کاهش ارزش پول ملي

یک کارشناس اقتصادی در گفتگو با «صبح امروز» با اشاره به اینکه «افزايش نرخ ارزهاي خارجي در برابر پول ملي کشور، نشان دهنده کاهش ارزش پول ملي است» می‌گوید: نرخ برابری ریال با ارز، برآیند کنش‌ها و واکنش‌های متقابل عرضه و تقاضای ارز است.

براتی می‌افزاید: منبع اصلی فروش ارز صادرات کالاها و خدمات و هدف اصلی آن نیز واردات کالاها و خدمات است. علاوه ‌بر صادرکنندگان و واردکنندگان، سفته‌بازان و کسانی که برای حفظ ارزش دارایی‌های خود ارز نگهداری می‌کنند نیز در این چرخه وجود دارند که البته مشتری همیشگی در بازار ارز نیستند، بلکه عموما به‌دنبال نوسانات بازار ارز که غالبا با بر هم خوردن وضعیت عرضه و تقاضای ارز روی می‌دهد، وارد این بازار می‌شوند.

وی با اشاره به اینکه « اقتصاد ایران حداقل طی نیم قرن گذشته، معتاد به نفت و ارز حاصل از آن بوده و ارزش موجود ریال در برابر ارزهای مختلف، نتیجه دوپینگ اقتصاد ایران با دلارهای نفتی برای دهه‌های متمادی است» بیان می‌کند: تامین ارز مورد نیاز واردات کشور که طیف وسیعی از کالاهای مصرفی، واسطه‌ای و سرمایه‌ای را شامل می‌شود وابستگی تقریبا کاملی به ارز حاصل از صادرات نفت، گاز و فرآورده‌های نفتی دارد و در شرایط کنونی که به دلیل تحریم‌ها، صادرات یا دسترسی به ارز حاصل از آن دچار مشکل می‌شود تامین ارز مورد نیاز کشور نیز با مشکل مواجه می‌گردد و راهکار برون رفت از این شرایط این است که کالاهای دیگری را جایگزین نفت برای صادرات کنیم.

اهمیت قدرت اقتصادی کشورها در حفظ ارزش پول ملی

این کارشناس اقتصادی افزود: اگر اقتصاد کشور وابسته به صادرات باشد، کمبود ارز به وجود می‌آید و تشدید تقاضا و به تبع افزایش‌های نرخ ارز را به همراه دارد که نهایتا به کاهش‌های شدید ارزش پول ملی منجر می‌گردد. اینکه گفته می‌شود ارزش پول ملی به قدرت اقتصادی کشورها بسته است، دقیقا به همین معنی است.

وی در پایان بندی صحبت‌های خود مطرح کرد: چيزي که باعث تغيير ارزش پول ملي يک کشور مي‌شود، نظام برنامه‌ريزي، ثبات اقتصادي، تغيير سياست‌ها و رويه‌هاي پولي و بانکي و استفاده از ظرفيت‌هاي مناسب و موجود در آن کشور است.

نقش بانک مرکزی به عنوان متولی امور

کارشناسان معتقدند هر زمان که صحبت از کاهش ارزش پول ملی به میان می‌آید، اولین مطلبی که به ذهن خطور می‌کند، سوال درباره این موضوع است که چه کسی مسئول حفظ ارزش پول ملی است؟ چه کسانی در رابطه با کاهش یا افزایش ارزش پول ملی در اقتصاد کشور نقش ایفا می‌کنند؟

بدون شک یکی از مهم‌ترین وظایف بانک‌های مرکزی در سراسر جهان‌، حفظ ارزش پول ملی است و این جمله به ظاهر ساده بدان معنی است که مهار تورم و جلوگیری از کاهش قدرت خرید و حفظ ارزش وجه رایج کشور برای شهروندان‌، باید درصدر اهمیت قرار گیرد. بنابراین رئیس کل بانک مرکزی در کنار وظایف مهم دیگری که بر عهده دارد، مسئول حفظ ارزش پول ملی است، چرا که رئیس کل بانک مرکزی مسئول عدم افزایش نقدینگی یا کاهش تورم و اجرای سیاست‌های پولی و مالی است.

image_print
53 پاسخ
  1. Donald Townson
    Donald Townson گفته:

    Definitely believe that which you stated. Your favorite reason appeared to be on the net the easiest thing to be aware of. I say to you, I certainly get irked while people consider worries that they plainly do not know about. You managed to hit the nail upon the top and also defined out the whole thing without having side-effects , people could take a signal. Will likely be back to get more. Thanks

    پاسخ
  2. strendus casino
    strendus casino گفته:

    I’m no longer sure the place you are getting your info, however great topic. I must spend a while finding out more or understanding more. Thanks for excellent information I used to be searching for this information for my mission.

    پاسخ
  3. 日本 av
    日本 av گفته:

    I got this web page from my friend who told me on the topic of this web page and at the moment this time I am visiting this website and reading very informative articles or reviews at this place.

    پاسخ
  4. winpot
    winpot گفته:

    I’ll immediately grab your rss as I can’t to find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service. Do you have any? Please allow me know so that I may subscribe. Thanks.

    پاسخ
  5. spinit
    spinit گفته:

    May I simply just say what a comfort to find an individual who actually understands what they are discussing online. You actually realize how to bring an issue to light and make it important. More and more people have to read this and understand this side of your story. I was surprised that you’re not more popular given that you certainly possess the gift.

    پاسخ
  6. all british
    all british گفته:

    May I just say what a comfort to uncover an individual who truly knows what they are discussing on the internet. You actually know how to bring an issue to light and make it important. A lot more people must read this and understand this side of the story. It’s surprising you are not more popular since you certainly possess the gift.

    پاسخ
  7. veraandjohn
    veraandjohn گفته:

    Can I just say what a relief to discover somebody that genuinely understands what they’re talking about on the web. You definitely know how to bring an issue to light and make it important. More and more people should check this out and understand this side of the story. I was surprised that you aren’t more popular since you surely have the gift.

    پاسخ
  8. Georgeanna Ore
    Georgeanna Ore گفته:

    Wow that was odd. I just wrote an very long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyhow, just wanted to say wonderful blog!

    پاسخ
  9. Maura Sadow
    Maura Sadow گفته:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

    پاسخ
  10. casimba
    casimba گفته:

    Aw, this was a really good post. Spending some time and actual effort to produce a really good article… but what can I say… I hesitate a lot and don’t manage to get anything done.

    پاسخ
  11. genting
    genting گفته:

    Wow that was odd. I just wrote an extremely long comment but after I clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to say superb blog!

    پاسخ
  12. spiny
    spiny گفته:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

    پاسخ
  13. casino kings
    casino kings گفته:

    May I simply just say what a relief to find somebody that genuinely knows what they are discussing on the internet. You actually realize how to bring an issue to light and make it important. More and more people should read this and understand this side of your story. I can’t believe you’re not more popular given that you surely possess the gift.

    پاسخ
  14. slotsmillion
    slotsmillion گفته:

    May I simply say what a relief to discover someone who truly knows what they are discussing on the internet. You certainly know how to bring an issue to light and make it important. A lot more people have to look at this and understand this side of the story. I can’t believe you are not more popular since you certainly have the gift.

    پاسخ
  15. casino midas
    casino midas گفته:

    Wow that was odd. I just wrote an really long comment but after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyway, just wanted to say excellent blog!

    پاسخ
  16. baji
    baji گفته:

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates. I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this. Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *