گفتوگوی اختصاصی صبح امروز با یکی از اساتید و مربیان صداسازی؛
همه چیز از صدا شروع میشود
صادق شیخی
همه انسانها برای برقرای یک ارتباط خوب نیاز به فن بیان دارند. در این زمینه فرقی نمیکند شما یک سخنران باشید یا یک معلم،تاجر، قصاب و یا هر شغل دیگری. بابک عارف از اساتید فن بیان و آموزشهای نوین در حوزه صداسازی است که از دوازده سالگی به هنر علاقه داشته و از همان سالها نویسندگی را به صورت مبتدی آغاز کردهاست. در دوره دبیرستان به سمت ریاضی و فیزیک گرایش داشته و به همین جهت تحصیلات دانشگاهی خود را در زمینه مهندسی گذراندهاست. وی در حوزه هنر در زمینههای معرقکاری، تئاتر و گویندگی رادیو فعالیت داشته و موفقیت خود در بیزینس گردشگری را مدیون تجربیات هنری و علیالخصوص فن بیان و استفاده از آن در ارتباطاتش میداند. عارف به تازگی کلاسهای حرفهای صداسازی مبتنی بر متد روز دنیا را در مشهد و چند شهر دیگر آغاز کرده است. ساعتی را با او گفتگو پرداختیم که در ادامه چکیدهای از آن را میخوانید.
در رابطه با مسیری که تا به امروز طی کردید بگوئید؟
تحصیلات با محوریت ریاضی، معادلات ذهنی من را منظم کرد و باعث تمرکز ذهنم شد تا تفکراتم را مدیریت و دادههایی که دریافت میکردم را به شکل صحیح پردازش کنم. در همان سالها، کمکم به تشریفات علاقهمند شدم و به همین جهت فن بیان را در اختیار بیزینس گرفتم و مدیریت رستوران نیز بدون هیچ چشمداشتی به من آموزش میداد. در سالهای بعد با اختیاراتی که داشتم و با تست آزمون و خطا، به تجربیاتی در این زمینه رسیدم. در سال 93 به مشهد آمدم و به جهت حضور توریستهای عرب احساس کردم که محیط مشهد، بستر مناسبی برای کارهای تشریفاتی است و وارد بحث مدیریت رستوران شدم. به عقیده من هر کسی، در هر شغلی که هست باید ریشه و روح هنر را با کار خود ادغام کند. در ادامه آن مسیر، به این جهت که همیشه علاقه من به سمت آموزش و مشاوره متمایل بودهاست، تصمییم گرفتم تجارب خود را در حوزه پرورش صدا و فن بیان انتقال دهم و در این زمینه، تعدادی از مقالات زبان اصلی را ترجمه و مطالعه کردم و با اساتید این حوزه به گفتگو پرداختم و سعی کردم از متدهای جدید استفاده کنم.
پرورش صدا در زندگی شخصی یک فرد به چه میزان اهمیت دارد و چه ابعادی را در بر میگیرد؟
موج فناوری اطلاعات، در دنیا اتفاق افتاده و صنعت، پشت سر گذاشته شدهاست و ایران به تازگی در این عرصه پا گذاشتهاست. لازمه فناوری اطلاعات، ارتباطات است و ما با ارتباطات، هویت اجتماعی خودمان را تعریف میکنیم و از آن ناگزیر هستیم. در روابط اجتماعی و شخصی، بخش مهمی از تفکرات و احساسات ما از طریق بیان، انتقال پیدا میکند و برای برقراری ارتباطات موفق، باید فن بیان بدانید. همچنین با بیان صحیح، تنش و اضطراب را میکاهیم و در مصرف انرژی نیز صرفهجویی میکنیم. وقتی فن بیان خوبی داشتهباشیم، طبیعتاً ریتم بدن و تنفسگیری هم تصحیح می شود که حتی در سلامتی نیز موثر است.
آموزشهای شما با روشهای نوین فن بیان و صدا سازی انجام میشود. آیا این موضوع در جوامع سنتی پذیرفته شدهاست؟ و ورود شما به این بحث با چه سختیهایی همراه بود؟
در این سالها آموزشهای تئوری در زمینه صوت و صدا کمک زیادی نکردهاست و قطعا پرورش صدا با تمرینهای عملی امکانپذیر است. ما نباید دیکتهوار صدا تولید کنیم، بلکه باید صدا را آزاد کنیم. من احساس کردم که در جامعه ما کمبود آموزشهای بیان به صورت عملی وجود دارد. در حال حاضر، فرهنگسازی این تفکر در اجتماع امروز مهم است. در کشورهای غربی و برخی از کشورهای آسیایی از همان ابتدا به اموزش در حوزه بیان تاکید دارند. چراکه این موضوع به آنها اعتماد به نفس و شخصیت لازم برای حضور در اجتماع را میدهد.
الگوهای سنتی پرورش حنجره مثل فریاد زدن را تایید میکنید؟ همانطوری که گویا استاد شجریان در بیابانهای اطراف مشهد این کار را انجام میدادند. آیا اگر قرار است حنجره را مثل یک عضله پرورش دهیم، این نوع تمرینها آسیبیهایی را به همراه ندارد؟
در مسئله صداسازی و پرورش صوت، هنوز افراد زیادی اعتقاد به روشهای سنتی دارند و نسبت به آن پایبند هستند. اما علم روز این مورد تایید نمیکند. در تمرین نباید فشار زیادی به تارهای صوتی وارد شود. من شخصا برای استاد شجریان احترام زیادی قائل هستم چرا که ایشان خواننده موفق و مطرحی هستند اما الزاما هر خواننده خوبی، نمیتواند مربی خوبی نیز باشد و بالعکس. مبنای من علم است و علم میگوید که فریاد زدن و جیغ کشیدن به تارهای صوتی آسیب میرساند و ترمیم و تصحیح آن ممکن است سالها زمان ببرد. امروزه تمام خوانندههای حرفهای در سطح دنیا مربی صدا دارند که البته داشتن مربی صدا در ایران، اصلا جا نیفتادهاست و این موضوع خیلی خطرناک است.
اوج گرفتن و یا به عبارتی چهچهه زدن خوانندههای سنتی، به تارهای صوتی صدمه وارد نمیکند؟
فرم آنها چیزی است که نسل به نسل منتقل شدهاست. خوانندههای زیادی در این زمینه داریم که به صرف تولید صدای خوب، نزد مردم محبوبیت دارند. اما این تولید صدا، به زحمت اتفاق میافتد. چرا که در گام و ارتفاعهای بالا، تمرین زیادی لازم است. در واقع چهچه یک فرم کاملاً ایرانی و نوعی تحریر است که در این تکنیک نتها شکسته میشود. عملا برای اینکار، باید از صدای میکس استفاده کنیم. صدایی که در سر و سینه است تا رزولانس صدا را افزایش دهد و نیاز نباشد فشار جدی به تارهای صوتی و حنجره وارد شود.
چیزی به اسم صدای زشت وجود دارد؟
خیر، ما عملا صدای زشت نداریم. همه صداها خوب هستند. مثل اینکه همه سازها خوب هستند، اما به شرط اینکه خوب نواخته شوند. مشکل اساسی این است که ما به غلط ساختار صوتی خود را بر هم میزنیم، در صورتی که میتوانیم این ساختار را با تمرین و آموزش تصحیح کنیم و بعد از آن، همه صداها خوب میشوند. در نهایت وارد مقوله سلیقه میشویم که ممکن است از یک صدا خوشمان بیاید یا نیاید.
چه چیزی باعث میشود این ساختار به درستی تصحیح نشود؟
محیط اجتماعی تاثیر بهسزایی در این امر دارد و این فرهنگ غالب در جامعه، باعث میشود یک سری صداها را از کودکی در خود خفه کنیم. ما نباید به صدا تنش بدهیم. این موضوع باعث میشود که صدا حالت رسای خود را از دست بدهد و اصطلاحاً یک پرده روی آن قرار بگیرد و این خیلی خطرناک است. همچنین مسائل فیزیولوژیک نیز در این زمینه تاثیر دارد. ما میتوانیم، اندام گفتار خودمان را تغییر دهیم. در ادامه، گوش به عنوان یکی از رسیورها و دریافت کنندههای اصلی بدن، جایگاه مهمی دارد. چرا که ما، همانطور که میشنویم، بازتاب میدهیم. افراد بسیار زیادی وجود دارند که هر چیزی میشنوند. هر چیزی شنیدن، سلیقه ایجاد میکند و وقتی سلیقه ایجاد شود، طبق الگوی شنیداری خود آن را بیان کرده و طبق دیتای دریافت شده ارائه میدهد.
برخی افراد معتقدند اگر لهجه خود را به گویش معیار تهرانی نزدیک کنند، احتیاجی به آموزش فن بیان ندارند. در این مورد نظر شما چیست؟
در این مورد، مسئله زبانشناسی وجود دارد که بسیار گسترده و پیچیده است و ما در اینجا مجبور به کلیگویی هستیم که این کلیگویی، ممکن است با قضاوت اشتباه همراه باشد. زبانی گویا و در جریان است که دستخوش تغییرات باشد و ما نباید این جبهه را نسبت به زبان خود داشته باشیم که چرا تغییر میکند. درواقع پویایی زبان، باعث تغییر آن میشود و فرار از لهجه و گویش کار اشتباهی است. اما این سوال که، “معیار زبان فارسی چه لهجهای است؟” صحیح نیست. چرا که هر گویشی، باید فرمت و اصالت خودش را داشته باشد. همچنین اگر معیار ما، برای حضور در مکانهای عمومی و رسانهها، لهجه تهرانی است، نیز جای بحث دارد. چرا که درواقع، لهجه تهرانی فرنگی شده زبان فارسی است. در زمان رضاخان و در بحث صادرات دانشجو، برای ادامه تحصیل به اروپا، زبان فارسی دستخوش تغییرات شد و بالطبع لهجه انگلیسی بر آن تاثیر گذاشت. این افراد پس از بازگشت به کشور در راستای انتقال علم، افراد زیادی را آموزش میدادند و ناخواسته این لهجه نیز، انتقال داده میشد. ما در خراسان استادهای سخن بسیاری داشتیم که معیار خوبی برای زبان صحیح فارسی هستند و در این زمینه، برای ریشه صحیح ادای کلمات و گویش و شکل لفظی آن، میتوانیم به لهجه خراسانی مراجعه کنیم.
و در پایان؟
ضمن قدردانی از زحمات شما، باید بگویم که تمام تلاشم را در راستای انجام یک کار فرهنگی مناسب در مشهد انجام میدهم. به نظر من افراد، باید فن بیان را جزو فنون لازمه زندگی بدانند، چرا که میتوانند تا قسمتی تفکرات و همچنین خانواده، فضای کار و جامعه خود را، مدیریت کنند. من معتقدم انسان برای تغییر جامعه، باید تغییر را از خود شروع کند. مسئله بیان و صوت، کاملاً درونی و جوهره ذاتی و به عبارتی مروارید داخل صدف است که طبیعتا وقتی به کشف آن دست پیدا کنیم، میتوانیم جامعه خیلی بهتری داشته باشیم. در جمعبندی صحبتهایم، به شعری از مولانا اکتفا میکنم. «بیرون زتو نیست آنچه در عالم هست، از خود بطلب هرآنچه خواهی که تویی»
Its not my first time to pay a quick visit this website, i am browsing this website dailly and obtain good information from here everyday.
I know this web page gives quality dependent articles or reviews and other stuff, is there any other website which gives these data in quality?
I was suggested this website by means of my cousin. I am now not sure whether this put up is written via him as nobody else recognise such unique about my problem. You’re amazing! Thank you!
Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the video to make your point. You definitely know what youre talking about, why throw away your intelligence on just posting videos to your blog when you could be giving us something enlightening to read?
excellent post, very informative. I’m wondering why the opposite experts of this sector don’t understand this. You should continue your writing. I’m sure, you have a huge readers’ base already!
You actually make it seem so easy together with your presentation but I find this topic to be really one thing that I feel I might by no means understand. It sort of feels too complicated and very broad for me. I am having a look ahead for your subsequent submit, I will try to get the hold of it!
Hi would you mind letting me know which web host you’re working with? I’ve loaded your blog in 3 different web browsers and I must say this blog loads a lot quicker then most. Can you suggest a good hosting provider at a reasonable price? Cheers, I appreciate it!
Hi there everyone, it’s my first go to see at this web page, and piece of writing is really fruitful in support of me, keep up posting such content.
You have made some really good points there. I looked on the web to find out more about the issue and found most people will go along with your views on this web site.
Have you ever considered about including a little bit more than just your articles? I mean, what you say is fundamental and all. Nevertheless imagine if you added some great photos or videos to give your posts more, “pop”! Your content is excellent but with pics and videos, this blog could certainly be one of the greatest in its niche. Terrific blog!
I’d like to thank you for the efforts you’ve put in penning this website. I’m hoping to see the same high-grade content from you later on as well. In fact, your creative writing abilities has inspired me to get my own, personal site now 😉
At this time it seems like Expression Engine is the preferred blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you’re using on your blog?
Hi there Dear, are you in fact visiting this web page on a regular basis, if so afterward you will without doubt obtain good experience.
Hey there, You’ve done an incredible job. I will definitely digg it and individually suggest to my friends. I am confident they will be benefited from this web site.
Hi there, You have done a fantastic job. I will definitely digg it and in my view suggest to my friends. I am sure they will be benefited from this website.
Hi there, You have performed an excellent job. I’ll definitely digg it and in my view suggest to my friends. I’m sure they will be benefited from this website.
I know this web site gives quality depending content and other stuff, is there any other web page which gives such stuff in quality?
Very nice article, exactly what I was looking for.
I like the valuable info you provide in your articles. I’ll bookmark your weblog and check again here regularly. I’m quite certain I’ll learn plenty of new stuff right here! Best of luck for the next!
Quality articles or reviews is the secret to attract the users to go to see the website, that’s what this website is providing.
There is definately a great deal to learn about this issue. I like all of the points you’ve made.
Hi there, You’ve done an excellent job. I will definitely digg it and individually recommend to my friends. I’m sure they will be benefited from this site.
It’s really very difficult in this full of activity life to listen news on TV, therefore I just use internet for that reason, and take the latest information.