در گفت‌و با یک گرافیت مطرح شد؛
گروه: اصلی
تاریخ: ۱۰:۴۱ :: ۱۳۹۷/۰۸/۱۴
نقش هنر در صنعت و فروش محصول

هر روز در خانه و بازار و محل کارمان با وسیله هایی که در بسته بندی‌هایی تهیه و از آن ها استفاده می‌ کنیم و اما آیا تا کنون به این فکر کرده اید که چگونه برای انتخابش قدم برداشته اید ؟ و ایا چقدر بسته و جعبه دلفریب و زیبایش شما را به سوی […]

هر روز در خانه و بازار و محل کارمان با وسیله هایی که در بسته بندی‌هایی تهیه و از آن ها استفاده می‌ کنیم و اما آیا تا کنون به این فکر کرده اید که چگونه برای انتخابش قدم برداشته اید ؟ و ایا چقدر بسته و جعبه دلفریب و زیبایش شما را به سوی خود جلب کرده است ؟  هنر طراحی بسته بندی یکی از هنرهایی در مقوله گرافیک و چاپ است که هنرمندان بسیاری را به سوی خود کشیده و برندهای بزرگ بر روی تولیداتشان در این مقوله مانور زیادی می‌ دهند و هر ساله در ایران و جهان نمایشگاه های اختصاصی در این باره تشکیل می‌ شود .محمد کاری  متخصص این رشته ،  کارشناس طراحی  صنعتی  از دانشگاه علم و صنعت ایران ،  تهران ،  هنر  آموز رسمی  آموزش  و پرورش در  رشته طراحی بسته بندی و مدرس  مدعو  دانشگاههای  هنر  مشهد  ،  مولف  چندین کتاب  در زمینه  طراحی  بسته بندی ،  مخترع و مبتکر و ثبت چند  طرح صنعتی  در زمینه  بسته بندی ،  عضو رسمی  انجمن  علوم  و فنون بسته بندی  و انستیتو  بسته بندی  ایران و …

به نظر شما ارزش  های  بسته بندی  کالا  برای  مشتریان  و مصرف  کنندگان  چیست  ؟

همواره  بسته بندی  توانسته  در اغلب  امور مربوط به  شرایط  زمانی  و  مکانی زندگی  مردم  نقش  داشته باشد  . امروزه  بسته بندی  جزئی  از  زندگی  و نیاز  مصرف کنندگان  محسوب  می شود  .اینکه  واقعا  بسته بندی  چه نقش  و ارزشی را برای  مصرف  کننده  ایجاد  می‌کند ،  بهتر است  ابتدا  با یک مثال جلو  برویم . در  گذشته  و حتی در زمان  حال برخی  کالاها، به صورت  کاملا  سنتی  و غیر  استاندارد  و گاها  دور  از  مسائل  بهداشتی  عرضه می شوند.  یکی  از ویژگی های  بارز  بسته بندی  کالاها  همانا  پوشش  و محافظت  از  محصول  برای  دوری  از  آلودگی  های  محیط  است  .یکی  دیگر از ارزش  های  بسته بندی  کالا  برای  مردم، امکان حمل  و نقل ،  تسهیل در  امر جابجائی و حتی  انباشت  کالا در منزل  و فروشگاه  است.  کالاها  امروزه  در  قالب ها و فرم  های  منطبق با تناسبات  انسانی  طراحی و تولید می‌شوند  یعنی  یکی از دغدغه های  طراحان  و تولید کنندگان  تسهیل در امر  خرید و جابجائی  کالاست  .بارها پیش  آمده  که مشتریان  برای خرید  یک  کالا،  دنبال  برند  های  معروفی هستند که یا  خود  مشتری  آن  بوده اند و یا به ایشان  توصیه شده  که فلان  کالا  را بخرید،  می‌خواهم  بگویم  که  بسته  بندی  در کنار همه  خوبی  هائی  که دارد  همواره با یک  هویت  مشخص  و مورد  اعتماد  مشتریان ،  عرضه می‌شود  . فرم  ظاهری  بسته بندی  و ثبت  این  کالبد  در ذهن  مشتریان  نیز  برای  مردم  اهمیت  دارد. و این  امرفقط  با پروسه  بسته بندی  امکان  پذیر است  .البته  امروزه  و حتی  با توجه به شرایط  گوناگون زندگی مردم ، اغلب  مایحتاج مصرف  کنندگان  قابل عرضه و برای  ایشان مهیاست و چیزی  که  امکان  و دسترسی به  این محصولات  را  فراهم  می‌کند، همانا بسته بندی  است .

بسته بندی  ها  با  چه زبانی با مشتریان و مخاطبان خود صحبت می‌کنند  ؟

تصور  کنید  وارد  یک هایپر مارکت بزرگ  شده اید . در  نگاه اول  چه چیزی  خواهید دید  ؟  قطعا  کالاهای  متعدد  با بسته بندی  های  متنوع و جذاب ،  حال  این  هجمه از  کالا  ها  با بسته بندی  های  متنوع  ، چه  چیزی برای گفتن  دارند  .بسته بندی  ها  در دو  حالت  کلی  با  مشتریان  سخن  می‌گویند  . ۱ –  کارکرد و کاربرد (  فرم  ظاهری  )  ۲ –  بیان  جزئیات و جذابیت های  بصری ( اطلاعات  نوشتاری  و تصویری  ).در بخش  اول کالاها و محصولات تولیدی  ،  بنا به  اقتضای  زمان ، مکان  و شرایط و نحوه استفاده  با مکانیزمی  مشخص  طراحی  و تولید می‌شوند  . و مشتریان  بنا  که  فرم  عملکردی  کالا  می‌توانند  انتخاب  صحیح  و مناسبی داشته باشند  .در  بخش  دوم  نیز  همواره  انتقال اطلاعات  اصلی  و مفاهیم  بصری جذاب  و تاثیر گذار  و هر آنچه  را که نیاز هست  تا  یک مصرف  کننده  در  مورد  کالا باید  بداند  را طراحان  در  قالب تصویر  سازی  گرافیکی  و با زبان  تصویری  روی  بسته بندی  ها  ارائه خواهند  داد .

چه عواملی  می‌تواند در  جذابیت دو چندان بسته بندی  ها  به  مشتریان  کمک کند    ؟

البته  پاسخگوئی  به این  بخش  نیاز به  مطالعه دقیق در  حیطه های  مختلف  دارد ، یعنی  بهتر است طراحان، بدانند  که  برای  چه چیزی  طراحی می کنند یعنی  شرط طراحی  شناخت  دقیق  کالا و مشتری  است  و اینکه  کالا در  کجا  و چگونه استفاده  می‌شود و حتی  باید مطالعه کنند  که این کالا  با چه شکل و چه عملکردهای  دیگری  می‌توانند  در اختیار  مشتریان  قرار گیرد. امروزه  در دنیا  در  اتاق  های فکر  ( مراکز  تحقیقات و توسعه  ) به این فکر می‌کنند  که  چگونه برای  مشتریان نیاز بسازند  ، یعنی  طراحی  کردن برای نیاز  های  روزمره  یک کار  پیش پا  افتاده  شده است  .بطور  مثال  در عرضه  زعفران  ،  هم  گل  زعفران در بسته های  متعددی  به فروش  می‌رسد و حتی  در ایجاد تنوع  این محصول  ، زعفران  به صورت  قرص  هم  تولید و طراحی  شده است .  و  چند سالی هم هست  که اسپری  زعفران ،  بنا به  نیاز  مردم  ،  طراحی و تولید  شده و قابل  عرضه است  .نحوه  چیدمان  بسته بندی  ها  در  قفسه ها ،  چند  منظوره  بودن  بسته بندی  ها  ،  ارتباط  تعاملی  با  مصرف  کننده  ،  احیا  هویت  فرهنگی  مردم  در عرضه و ارائه  کالاهای ایرانی    می‌توانند  ارزشهای  دوچندان  برای  بسته بندی  کالاها داشته  باشند  .

شکل  گیری  آموزش بسته بندی  در  مراکز  آموزشی ایران  چگونه است  ؟

از سال  ۱۳۸۲ تدریس  و آموزش  بسته بندی  بعنوان  یک  رشته  مجزا با  سرفصل های  متنوع از سوی  وزارت فرهنگ و ارشاد جهت اجرا،  وارد  هنرستانهای  آموزش  و پرورش  ایران  شد  ، که  بنده  افتخار این رو  داشتم  که در  همان سال ۸۲  بعنوان  اولین معلم  بسته بندی  استان  در  هنرستان  ابوریحان  مشهد انجام  وظیفه نمایم  . خوشبختانه  باید به عرض  برسانم  که بنا  به اهمیت  بالای  پروسه  بسته بندی  چند سالی  هست  که  مسابقات و رقابت هائی  در زمینه طراحی  بسته بندی  در  داخل  کشور شکل  گرفته  و این  روند  توانسته  ابزاری  مناسب  در شناخت  علاقمندان  و طراحان  خوش  ذوق  شود .مسابقات  دوسالانه  بسته بندی  ایران ، مسابقات  طراحی  صنعتی  ایران  ( آیدیران  )  . مسابقات برترین های  بسته بندی  ایران  از  جمله  مهم ترین این مسابقات  هستند  . البته  مایه  خوشحالی است  که در استان  خراسان  رضوی  هم  چند  سالی هست که  چندین  مسابقه  با رویکرد  طراحی  بسته بندی سوغات  رضوی  توسط  شهرداری  مشهد  ،  آستان  قدس  رضوی، دانشگاه  فردوسی  و موسسه دانشگاهی  فردوس  مشهد  و  پارک علم و فن آوری  خراسان  برگزار شده است  .

 

سعید بابایی